• "Đường xưa mưa đổ mịt mù

    Hàng cây lặng đứng tương tư đợi người"

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

Photo Gallery

 

Những cuốn sách ảnh của Anne Geddes có mặt hầu như tại tất cả các quốc gia trên trái đất này. Không còn nghi ngờ gì nữa, tay máy nữ người Australia nổi tiếng với những hình chụp trẻ thơ là một trong những nhiếp ảnh gia đắt hàng nhất thế giới hiện nay.

Muốn làm điều đặc biệt

Năm nay mới hơn 50, còn ở độ sáng tác rực rỡ nhất, Geddes cho ra một cuốn tự sự về con đường nghệ thuật của mình. A Labor of Love hứa hẹn sẽ lại thành một best-seller như mọi thứ từ tay Geddes. Cho dù bà không theo đuổi kế hoạch đó. Ít nhất là cũng không mong thành nghệ sĩ chụp ảnh trẻ con nổi tiếng nhất thế giới. Song cũng không hẳn là không có những ước mơ bay bổng.

Anne Geddes sống cùng bố mẹ và 4n chị em gái ở một nông trại 10 nghìn hectar ở một xứ khỉ ho cò gáy trên đất Australia. Nơi trẻ con mới 11 tuổi đã biết phóng xe Jeep chở thức ăn cho bò ngựa. Một chiều mùa đông, cô bé nói với mẹ: “Mẹ ơi, con muốn làm một chuyện gì đó thật đặc biệt, nhưng con không rõ làm gì”. Và bà mẹ, như thường lệ, lơ đãng nói: “Vớ vẩn, đi chơi đi”.


Ký ức về khoảnh khắc đầy thất vọng này không ngờ khắc sâu vào tâm trí của cô bé Anne 7 tuổi. Và theo lời kể lại, nó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt cuộc đời thường và cuộc đời làm nghệ thuật của Anne Geddes: “Tôi muốn là đối cực của mẹ tôi, muốn đem lại tình yêu cho mọi người”.

Nhưng để biết rõ mình sẽ làm gì, cô bé Anne còn phải đợi ngót hai mươi năm nữa.


Anne rời nhà trường ở tuổi 16 để tìm cách lập nghiệp. Bước khởi đầu không có gì mang dáng nghệ thuật, nếu như không nói là bóp chết nghệ thuật: Anne được bố mẹ đẩy vào làm tại một văn phòng để học nghề thư ký. Đây là một nghề an nhàn đối với các cô gái an phận thủ thường, và thoạt tiên Anne cũng cho rằng đó là điểm xuất phát thuận lợi cho nghề phóng viên pháp đình.

Ngày nọ, một thông tin rao vặt tìm người đăng trên báo địa phương làm đảo lộn mọi dự định của cô giá trẻ: Một chuỗi khách sạn New Zealand tìm cộng tác viên son rỗi có điều kiện dịch chuyển. Anne làm đủ mọi việc, từ rửa chén bát đến bồi bàn, và nghĩ rằng cuộc đời là cuộc dịch chuyển kỳ thú. 



Trên đường du ngoạn, Anne “ghi” lại các trả nghiệm bằng máy ảnh, một dạng nhật ký cá nhân. Song lúc bấm máy, cô mơ hồ nhận thấy một sự vui sướng vô thức. Tuy nhiên, niềm vui tí xíu ấy trước tiên bị át đi bởi một nỗi lo của cô gái quê mùa: 21 tuổi rồi và vẫn độc thân! Cô cưới một tấm chồng và chuyển về nhà chồng ở Brisban. Quyết định vội vã này có hậu quả nhãn tiền: họ chia tay nhau chóng vánh. Thử nghiệm mới của Anne với một cửa hiệu thời trang cũng thất bại. Bí bách tìm nguồn kiếm sống, cô đâm đơn xin vào làm thư ký cho một đài truyền hình địa phương. Giám đốc chương trình, Kel Geddes, phỏng vấn cô, và số phận muốn rằng từ nay trở đi cô mới thực sự mang tên Geddes.

Lời ước năm mới

Từ 27 năm nay, Kel và Anne như hình với bóng. Gia đình với 4 đứa con của họ hiện sống hạnh phúc ở Auckland.


Khi Kel Geddes được phong làm Giám đốc chương trình tivi Australia ở Hong Kong, cả nhà chuyển đến đó. Anne Geddes bận bịu với công việc nội trợ nhưng luôn mang ý nghĩ về chụp ảnh trẻ con. Kel tặng vợ một chiếc Pentax K1000 và Anne Geddes bắt đầu chụp trẻ con trong nhà, sau đó chụp lũ trẻ ngoài phố và hàng xóm. Một ngày đẹp trời, cô đến Sở thương nghiệp đăng ký giấy phép hành nghề. Viên công chức Hong Kong cho rằng cô gái Australia này không bình thường, bởi chụp ảnh trẻ em đâu phải là nghề dễ kiếm cơm ở một nơi mà trung bình mỗi người dân có 2 máy ảnh. Lắc đầu thương hại, ông đóng dấu vào giấy phép mở công ty. Và Anne Geddes bắt đầu sự nghiệp của mình.

Việc đầu tiên Anne Geddes làm là mua một túi đựng đồ chụp ảnh khá to nhưng rỗng tuếch, vì như vậy “trông có vẻ chuyên nghiệp hơn”. Thực tế thì không cần thiết, vì các bậc cha mẹ ưa cách chụp ảnh của cô, nó khác xa với những kiểu ảnh đơn điệu mà họ vẫn chụp hàng ngày.



Giao thừa năm 1984 gia đình Geddes lại trở về Australia. Khi cùng các bạn bè liên hoan đón năm mới ở Sydney, theo truyền thống thì vào phút chuyển sang năm mới dân Sydney vừa ngắm pháo hoa ở vịnh vừa khai ra những dự định cho năm tới. Đến lượt mình, Anne Geddes nói: “Tôi muốn trở thành nghệ sĩ chụp ảnh trẻ con số 1 thế giới”. Tất cả cười vang. Vui vẻ và...quên ngay.  

“Chụp ảnh trẻ con cực khó"

Như thực tế đã chứng minh, Anne Geddes tìm ra được đất dụng võ của mình, và ở đó bà là đỉnh cao đơn độc. Dĩ nhiên, trẻ con là một motive dễ chiếm cảm tình người xem, nhưng vì thế ai chụp cũng được. Chỉ có Anne Geddes là kiên trì đi theo một con đường riêng của mình. Các ảnh chụp trẻ con (và sau này cả các bà mẹ và bà mẹ tương lai) sinh ra từ những khoảnh khắc mộng mơ, lý tưởng hóa, và không phủ nhận là được dàn dựng theo chủ ý. Với những tấm hình trẻ con đội lốt thú vật, nhân vật cổ tích và hoa lá, sách của Anne Geddes đạt số lượng 15 triệu ấn bản bằng 16 ngôn ngữ khác nhau, kể cả ở Việt Nam. Cùng với Céline Dion, năm 2004 họ tiến hành một dự án mang tên Miracle: A Celebration of New Life, kết hợp các nhạc khúc và ảnh chụp một cuộc sống mới đâm chồi. Bưu điện Pháp đã chọn ảnh của Anne Geddes để làm hai bộ tem mang hình trẻ sơ sinh. Ngoài ra, phải kể đến việc chuyển giao thương hiệu và in lịch hằng năm. Thành công này thúc đẩy Anne Geddes mở một loạt cửa hiệu bán đồ trẻ con sơ sinh.


Chụp trẻ con cực kỳ khó, nếu người ta định tạo ra sự cách biệt với hàng triệu tấm ảnh được chụp mỗi ngày. Lại càng khó khi theo mục đích thương mại. Vào sinh nhật thứ 50, bà quyết định nghỉ một thời gian để tìm phương thức sáng tác cũng như đề tài nghệ thuật mới. Chỉ khổ cho bưu điện Auckland: từ mấy năm nay, ngày nào họ cũng phải chuyển mấy bao tải thư của các bậc cha mẹ xin bà hãy làm việc tiếp…

Cuốn sách kể về tình yêu

Nhìn lại quãng đường đã đi, bà thường có ý định viết lại những bước thăng trầm trong đời. Nhưng ngập ngừng mãi vẫn không thực hiện được: “Nếu viết về bối cảnh của công việc chụp ảnh thì dễ hơn nhiều, vì đó là công việc hằng ngày của tôi. Nhưng tôi muốn đưa thêm nhiều tâm sự và chuyện riêng vào sách. Tuy vậy mỗi khi bắt đầu cầm bút viết là tôi lại e ngại. Tôi tự hỏi, tại sao mình viết về thời chập chững của mình? Tôi không muốn mấy tờ lá cải bàn tán về thời thơ ấu khốn khó của mình. Vì đó không phải là một quãng đời đơn giản, nhưng không phải là khổ. Vả lại, trong hồi kỳ thường xuất hiện những người khác mà biết đâu họ không muốn xuất hiện công khai? Nhưng một buổi tối, khi tôi lại bức xúc về dự định khó khăn này, con gái út tôi nói: nếu mẹ không làm được thì con sẽ rất thất vọng!” ".

Anne Geddes bừng tỉnh. Thất vọng là cảm xúc mà bà đã gặp nhiều lần hồi bé, và bà không bao giờ muốn con mình bị rơi vào tâm trạng tương tự. Vậy là bà bắt đầu viết. Một cuốn sách về chụp ảnh. Về tình yêu. Vì ảnh của bà không có thông điệp nào khác ngoài tình yêu. Chúng không chỉ là tình yêu cởi mở và giản dị, mà còn chân thực - một nét hiếm có trong thời đại của photoshop, khi mỗi phím bấm là một bước đi xa khỏi cuộc đời thực.

VAPA
 
Kim Loan - Sưu Tầm